Türkiye'de Mobbing, Örnekler ve Bazı İstatistikler

Türk çalışma hayatında yeni bir kavram olmasına karşın, iş hayatında sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Son yıllarda artan mağdurların, mobbing uygulandığına dair açtığı davalar emsal teşkil etmekte ve bu konuda yürütülen farkındalık çalışmaları sebebiyle insanlar daha da bilinçlendirilmektedir.

Türkiye’de genel olarak mobbing uygulayan işverenler, İş Kanunlarının işçiyi koruyan tazminat ve işe iade hükümlerinden kurtulmak ve işçiyi istifaya zorlamak için uygular ve bu süreçte mobing’e maruz kalan işçi çoğu zaman psikolojik açıdan ciddi zararlar görerek istifa edip ayrılır.

6098 sayılı Borçlar Kanununun 417. Maddesinde, işçinin hem kişiliğinin, hem de yaşam ve vücut bütünlüğünün korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede, işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak, saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacizeuğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür hükmüne yer verilmiştir.

Ayrıca bu kanun maddesinde, işveren, işçiye ait kişisel verileri, ancak işçinin işe yatkınlığıyla ilgili veya hizmet sözleşmesinin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir. Ancak özel kanun hükümleri saklıdır.

                        

Türkiye'de sıklıkla karşılaşılan bazı mobbing örnekleri:

  • Her gün çalışanın kıyafetini, görünüşünü, konuşmasını, yaptığı seçimleri eleştirmek ve hiçbir zaman beğenmemek, özgüveniyle oynamak,
  • Bir seferlik bir olaydan dolayı sürekli suçluymuş gibi davranılması (olayın gerçek olmaması da mümkündür), sürekli o olayın ağırlığını taşımaya zorlanması, önyargıyla yaklaşılması (örn: ciddi bir hastalıktan dolayı 1.5 ay işe gelemezsiniz. geri geldiğinizde "sen yokken tüm işi biz yaptık" tarzı bir yaklaşım ve dışlama görebilir, ve bu aylar sürebilir.)
  • "Takılıyoruz çocuğa ya, yeni başlayanlara takılırız biz" adı altında ekibin en gencine "inisiyasyon" babında sistematik olarak takılmak ve ezmek (aradan 1 sene geçse bile yer eder bu, hatta kendinden daha büyük biri ondan sonra işe başlasa, yine de yeni yetmeymiş gibi kendisi dışlanır, önü kesilir),
  • Sürekli küfürlü konuşmak ve hakarete varan şekilde davranmak,
  • İşle ilgili sıkıntı yaşayan kişiye yardımcı olmamak,
  • Çalışanla ilgili gerçek olmayan şeyleri, ufak nüanslar kullanarak ima etmek ve onu toplu olarak rezil etmek

                


Türkiye Mobbing İstatistikleri

Türkiye'de son bir yılda 5 bin 93 kişinin mobbing dolayısıyla "Alo 170" hattına başvurduğu bildirildi.
Kamuda en çok mobbinge maruz kalanlar lisans; en az maruz kalanlar önlisans; özelde ise en çok maruz kalanlar lise; en az maruz kalanlar ise yüksek lisans mezunlarıdır. 

Şikayetlerin yüzde 69'u özel, yüzde 31'i de kamu sektöründen yapıldı. Özel sektörde başvuranların yüzde 42'si kadın, yüzde 58'i erkek, kamudaysa kadın ve erkek oranı eşit.

En sık şikayet konuları:
İstifaya zorlama (% 16)
Kötü muamele (% 15)
Sözlü taciz (%14)

Yaş grubu: En çok mobbinge maruz kalan yaş grubu 29-33 yaş aralığındakilerden oluşuyor.


Son olarak bir hatırlatma: Mobbing yasal olarak tanımlanmış bir suçtur. Hakkınızı arayın, haklarınızı savunun. 
ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi'ni aramaktan çekinmeyiniz.