Adam Çalıştıran Kişilerin Hukuki Sorumlulukları

Adam çalıştıran, çalışanına verdiği işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Ancak adam çalıştıranı çalışanın verdiği zarardan sorumlu tutabilmek için belirli şartların oluşması gerekir.

Bunlar;

  • Öncelikle adam çalıştıran ile çalışan arasında bir çalıştırma ilişkisinin bulunması gerekir. Çalıştırma ilişkisi; kendisine bağımlı durumda olan başka bir kişinin hizmetinden kendi amaçları için yararlanma ilişkisi olarak tanımlanmaktadır.
  • Çalışanın, adam çalıştırana bağımlı olarak iş görmesi gerekir. Bağımlılık ilişkisi ise çalışanın adam çalıştıranın gözetimi altında ve talimatına bağlı olarak iş görmesidir.
  • Zarar, çalışanın adam çalıştıranın işinin görülmesi sırasında meydana gelmelidir.Yani çalışana verilen iş ile söz konusu işin ifası sırasında meydana gelen zarar arasında bir bağ olması gerekir.Bu bağ, çalışanın zarar verici fiili ile adam çalıştıranın işinin görülmesi arasında ilişkinin bulunmasıdır. Bu bağın bulunması bakımından zarar verici eylemin, adam çalıştıranın menfaatine yapılmış olması gerekir.

  • Bu unsurların varlığı halinde adam çalıştıran kusursuz olsa bile çalışanın verdiği zarardan sorumlu tutulur.Ancak adam çalıştıran özen yükümlülüğünü yerine getirdiğine ilişkin kurtuluş kanıtı getirirse sorumluluktan kurtulabilir.
    Adam çalıştıran 2 tür kurtuluş kanıtı getirebilir.

    1) Özene İlişkin Kurtuluş Kanıtları

    Zararın adam çalıştıranın objektif özen yükümlülüğünün ihlalinden kaynaklandığına ilişkin özen kurtuluş kanıtlarıdır.
    Bu kapsama;
  • Çalışanın seçiminde özen
  • Talimat vermede özen
  • Denetlemede ve gözetimde özen girer.

  • Adam çalıştıran, bu üç unsurda da özen gösterdiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.

    2) Özene İlişkin Nedenselliğin Kesilmesi Kurtuluş Kanıtları
    Adam çalıştıranın getirebileceği ikinci kurtuluş kanıtı ise,objektif özen yükümlülüğü ile zarar arasında nedensellik bağının bulunmadığına ilişkin nedensellik kurtuluş kanıtıdır.Adam çalıştıran gerekli özeni göstermiş olsa dahi zararın meydana geleceğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilir.


  • Adam Çalıştıranın Özel Sorumluluğu
    Sahibi olduğu işletmede adam çalıştıran,işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat edemezse o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür.Adam çalıştıran işletmenin çalışma düzenine özen göstermekle yükümlüdür.



  • Adam Çalıştıranın Çalışana Rücu Hakkı
    Adam çalıştıran zarar görene ödediği tazminat için,zarar veren çalışana,ancak onun bizzat sorumlu olduğu ölçüde rücu edebilir.Çalışanın kusuru yoksa veya ayırt etme gücüne sahip olmadığı için kusur ehliyeti bulunmuyorsa,adam çalıştıran çalışana rücu edemeyecektir. Adam çalıştıranın çalışana rücunun kapsamı 3.kişiye ödediği tazminat miktarından fazla olamaz.