Kira Sözleşmesinin Gerçek Yüzü

Kira sözleşmesi denildiğinde aklımıza neler geliyor?
Bugün herkes bir eve taşınırken eğer kirada oturacaksa önlerine gelen sözleşmeyi çoğu zaman okumadan imzalıyor. Sadece imzalanması gereken bir kağıt parçası, sade bir prosedür gibi görülüyor. Peki  sonuçlarını, kiracı olarak sizin haklarınızı biliyor musunuz? Kira sözleşmesinin bitişi, oturduğunuz evden ayrılacağınız zaman başınıza gelebilecek olaylardan veya sahip olduğunuz haklardan haberdar mısınız?



Kira sözleşmeleri hukuksal anlamda sanılanın aksine sadece bir prosedür değildir. Aksine çok ciddi ve önemli bir sözleşmedir. Genel olarak kanun kiracının yanında bir tavır sergilemektedir dersek yanlış olmayacaktır. Bugün yürürlükte olan kanunlarımıza göre siz oturduğunuz evin kira sözleşmesinin bitiminden en az 15 gün önce,  ev sahibinize evden ayrılacağınıza dair bir bildirimde bulunmadığınız takdirde, sözleşme aynı koşullarla bir yıl daha uzatılmış sayılır. Kiraya veren ev sahibinin sözleşmenin süresi doldu sizi çıkarıyorum gibi bir şey söyleme şansı kanun koyucu tarafından kiraya veren kişiye tanınmamıştır. Ev sahibiniz sözleşmenin bitimine dayanarak yaptığınız kira sözleşmesini sona erdiremez.(Türk Borçlar Kanunu madde 347)

Siz kiracı olarak oturduğunuz bir evden ayrılırken bu konular muhakkak meydana gelecektir. TBK madde 334'e göre kiracı kiralananı ne durumda teslim aldıysa o durumda geri vermekle yükümlüdür. Ancak kiracı sözleşmeye uygun kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmalardan sorumlu değildir. Kural eski hale iadedir ancak normal kullanımdan kaynaklanan eskime ve bozulmaları kiraya veren sizden talep edemeyecektir. Peki diyelim siz bir eve girdiniz ve evde yenilikler yaptınız, kuralın eski halle iade olduğunu biliyoruz. Şimdi ne olacak? Böyle bir problemin de önüne geçmek adına TBK madde 321 bize ışık tutar. Kiracı kiraya verenin yazılı izni ile kiralanan da değişiklik ve yenilik yapabilecektir. Yenilik ve değişikliğe izin veren, yazılı olarak kararlaştırılmadıkça, kiralananın eski hali ile geri verilmesini talep edemeyecektir.


Son olarak da kira sözleşmeniz bittikten sonra olabileceklerden bahsedelim. Kiraya veren, kiralananı geri aldıktan sonra gerekli gözden geçirmeyi yapıp tespit ettiği eksiklik ve bozuklukları kiracıya bildirmelidir. Eğer bildirmezse kiracının eski hale iade kuralından doğan sorumluluğu kalkacaktır. Kiraya veren bu talep hakkını kaybeder. Olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkmayan, detaylı bir incelemeyle anlaşılabilecek bir eksiklik ise eğer kiracının sorumluluğu devam edecektir.


Dilara Alp