İş Yerinde Taciz ve Mobbing

İş hayatında sıklıkla karşı karşıya olduğumuz mobbing, en basit şekliyle, "bir veya birkaç kişinin bir diğer kişiye karşı yürüttükleri, düşmanca ve ahlaka, etiğe aykırı yöntemlerle sistematiksel olarak yaptıkları psikolojik bir baskıdır" diye tanımlayabiliriz.

Mobbingle karşılaşan kişi, mesleki yeterliliğin sorgulanması, kendine güvenilmediğinin hissettirilmesi, kasten, verilen süre içinde bitirilemeyecek görevler verilmesi, kendisinden bilgi saklanması, kendisinin görmezden gelinmesi, gruptan izole edilmesi ve yetkilerinin azaltılması ile karşılaşabilir.

Bu tip durumların dışında, kişi aniden yetersizmiş, daha önceleri sorun teşkil küçük hatalar çok büyük hatalarmış gibi gösterilebilir ve kişiyi utandırma eylemleri yapılabilir. Bu yapılan şeyler sadece işveren değil diğer çalışanlar tarafından da uygulanabilir. Veya yöneticiler tarafından bazı çalışanlar mobbing uygulamak için azmettirilmesi de karşılaşılan durumlar arasında yer alabilir. Mobbing uygulanan kişi, istifa etmeye mecbur olur ve sanki bu kendi isteğiymiş gibi gösterilir



Mobbing’in Etkileri

İnsanın mesleki bütünlük ve benlik duygusunu zedeleyen mobbing, kişide olmamış şeyleri olmuş gibi görmeye ve kafa karışıklığına neden olur. Kişi kendine olan güvenini yitirir ve çalıştığı gruptan ve işinden soğuyabilir. Buna bağlı olarak da, verimi düşer.

Ayrıca kişide ağlama, uyku bozuklukları, depresyon, yüksek tansiyon, panik atak, kalp krizine kadar giden sağlık sorunları ve travma sonrası stres bozukluğu yaratabilir.


Türkiye’de Mobbing

Türkiye’de karşımıza yeni yeni çıkmaya başlayan bir kavram olsa da mobbing, iş hayatında sıklıkla karşılaşılan bir durumdur. Türkiye’de profesyonel iş hayatında artan mağdurların, mobbing uygulandığına dair açtığı davalar emsal teşkil etmekte ve bu konuda yürütülen çalışmalar farkındalık düzeyini artırmaktadır.

Türkiye’de genel olarak mobbing uygulayan işverenler, İş Kanunlarının işçiyi koruyan tazminat ve işe iade hükümlerinden kurtulmak ve işçiyi istifaya zorlamak için uygular ve bu süreçte mobbing’e maruz kalan işçi çoğu zaman psikolojik açıdan ciddi zararlar görerek istifa edip ayrılır.



6098 sayılı Borçlar Kanununun 417. Maddesinde, işçinin hem kişiliğinin, hem de yaşam ve vücut bütünlüğünün korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede, işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak, saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçilerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür hükmüne yer verilmiştir. Ayrıca bu kanun maddesinde, işveren, işçiye ait kişisel verileri, ancak işçinin işe yatkınlığıyla ilgili veya hizmet sözleşmesinin ifası için zorunlu olduğu ölçüde kullanabilir. Ancak özel kanun hükümleri saklıdır.