Trafik Kazalarında Hukuki Süreç Akışı

Trafik kazasına karıştığımızda ne yapmalıyız? Kaza sonrası hukuki süreç nasıl işler?

1. Kaza halinde, öncelikle soğukkanlı bir şekilde gerekli güvenlik önlemleri alınmalı ve 122,154, 155, 156 gibi numaralar aranarak polis ve ambulans gibi çağrılması gereken ilgililer olay yerine derhal çağrılmalıdır.

2.Maddi hasar meydana gelen kazalarda, kazaya dâhil kişilerin tümü, yetkili ve görevli kişinin gelmesine lüzum görmezlerse, bunu aralarında yazılı olarak saptamak sureti ile kaza yerinden ayrılabilirler. Ancak ölümlü ve yaralanmalı kazalar aynı zamanda ceza hukukunu ilgilendirdiğinden, taraflar kendi aralarında anlaşamazlar.

3.Ehliyetsiz ve alkollü araç kullanımı söz konusu ise maddi hasarlı bir kaza dahi olsa taraflar kendi aralarında tutanak tanzim etmemeli ve olay yerine trafik polisini çağırmalıdırlar.

4.Araçların yeri değiştirilmeden en yakın trafik ekibi çağrılmalı ve kaza tespit tutanağı düzenlettirilmelidir. Bu süreçte tutanak düzenleyen ilgiliye tüm detaylar aktarılmalı ve tutanağa yazdırılmalıdır. Şayet bu konuda içe sinmeyen bir durum varsa tutanak imzalanmamalıdır.

Kaza Tespit Tutanağında kusur oranı belirtilmemekte sadece asli ve diğer kusurlar belirtilmektedir. Bu uygulama kusur oranı tespiti için her kazadan sonra mahkeme kararı veya bilirkişi raporunu zorunlu hale getirmiştir. Gerek kolluk tarafından düzenlenen tutanakta gerek bilirkişi tarafında düzenlenen rapora göre ve de kazaya karışan kişilerin hangi trafik kuralını ne suretle ihlal ettiğinin tespitine yönelik açıklamaları da dikkate almak sureti ile ceza hukuku sorumlulukları bakımından kusur oranları mahkeme tarafından yapılacaktır.

5.Karşı araç sürücüsünün sürücü belgesi ile aracın trafik belgesi (araç ruhsatı) ve zorunlu trafik sigortası bilgileri temin edilmelidir. 

6.Mümkünse kaza mahallinde araçların çeşitli açılardan fotoğrafı çekilmeli hatta olay yerinin çevresinin de fotoğrafı çekilmelidir.

Trafik kazalarına kim el koyar?

Trafik kazalarına; adli yönden gereği yapılmak üzere mahalli genel zabıtaca, kazanın oluş nedenlerini, iz ve delillerini belirleyerek trafik kazası tespit tutanağı düzenlemek üzere de trafik zabıtasınca el konulur. Trafik zabıtasının görevli olmadığı veya bulunmadığı karayollarında meydana gelen kazalarda trafik kazası tespit tutanağı mahalli genel zabıtaca düzenlenir ve bir örneği o yerin trafik zabıtasına gönderilir. Jandarma bölgesinde trafik kazalarına Jandarma trafik ekipleri el koymaktadır.

Kimler dava açabilir?

Bu hususta ikili bir ayrım söz konusudur. Eğer trafik kazası mağduru hayatta ise bizzat kendisi maddi ve manevi tazminat davası açabilir. Eğer mağdur vefat etmiş ise onun vefatı ile maddi ve manevi zarar gören yakınları, annesi, babası, eşi, çocukları, kardeşleri, nişanlısı, bakım ve desteği altındaki kişiler maddi ve manevi zararlarının tazmini için dava açma hakkına sahiptirler. Mağdur ölmeden evvel tazminat davası açtıysa yine bu kişiler davaya devam edebilirler.

Araca çarpıp kaçma halinde;

Çarpıp kaçan aracın plakasını alınız, en yakın polis karakoluna müracaat ediniz. Karakolun düzenleyeceği tutanak ile karşı tarafın sigortasından zararınızı tanzim edebilirsiniz.

Trafik kazalarında dava açma süresi nedir?

Maddi ve manevi zararların tazmini için dava açmak için yasada belirlenen süre mağdurun uğradığı zararı ve failini öğrendiği tarihten itibaren 1 yıldır. Her halükarda ise kazanın meydana geldiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra dava açma hakkı zamanaşımına uğrar. Fakat trafik kazası sonucu ortaya çıkan durum ceza davasının gerektirir bir durum ise, ve o durum için ceza kanunlarında çok daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörülmüş ise tazminat davası açma süresi de ceza kanunlarında düzenlenmiş olan zamanaşımı süreleri esas alınır.

Trafik kazaları sonucu dava kimlere karşı açılabilir?

Buna göre bir kazanın meydana gelmesinde araç kullanan şoför kusurlu ise şoföre dava açılacaktır. Eğer araç trafik kaydında şoförün üzerine kayıtlı değilse, yasa gereği aracın maliki de zarardan sorumlu olduğundan tazminat davası her ikisine birlikte yöneltilecektir. Zararı doğuran eyleme kimler sebep oldu ise kusurları dikkate alınarak dava açılabilecektir.

Fakat trafik kazasına yol açan kişi bakımından yapılan bu ayrımın yanında daha önemli bir ayrımda zararın türüne göre sorumluların belirlenerek açılmasıdır. Zararın kaynaklandığı hukuki ilişkinin türünden yola çıkılarak davalılar belirlenir.

Maddi ve Manevi Tazminat Kapsamı ve miktarı nasıl belirlenir?

Trafik kazası sonucunda ölüm olayı gerçekleşmişse; Mirasçıları, ölenin desteğinden yoksun kaldıklarından destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin masraflarını talep edebileceği gibi, ölenin, ölümü nedeniyle duydukları elem, acı ve üzüntü nedeniyle manevi tazminat da talep edebilirler.

Yaralanma meydana geldiyse; Meydana gelen iş ve güç kaybı nedeniyle iş ve güçten yoksun kalınan gün boyunca, çalışamadığı ve kazançtan yoksun kaldığı için, çalışamayıp yoksun kaldığı kaybı, tedavi görmüşse tedavi masraflarını isteyebilecektir. Aynı şekilde manevi tazminat talebinde de bulunabilecektir.

Sakatlık oluştuysa; Kişi sakatlık oranına göre meydana gelecek iş ve güç kaybına göre zararını talep edebilecek, tedavi masraflarını isteyebilecek ve manevi tazminata hak kazanabilecektir. Ayrıca, araçlara veya eşyalara verilen zararların karşılanmasını istenebilecektir.