2015'ten Önce Emekli Olanlara Ek İkramiye Yolu

            

Bilindiği üzere Emekli Sandığı’na tabi emeklilerin, ikramiyelerinin hesaplanmasında 30 yılı geçen hizmet süreleri dikkate alınmamaktaydı. Somutlaştıracak olursak; kişi, 36 yıllık hizmetinin ardından emekli olmuşsa dahi, 30 yıl çalışmış gibi değerlendirilerek 30 yıl üzerinden emekli olanlarla aynı tutarda ikramiyeye hak kazanıyordu. Yani, 6 yıllık hizmet süresi devlet tarafından yok sayılıyordu.

Bu haksızlığa; 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununun 89. Maddesinde yer alan; “verilecek emekli ikramiyesinin hesabında 30 fiili hizmet yılından fazla süreler dikkate alınmaz.”  hükmü sebep olmaktaydı. İşte anayasa mahkemesi, sözü edilen hükmü anayasaya aykırı bularak binlerce kişinin mağduriyetine yol açan adaletsizliğe dur dedi. Bahsi geçen hükmün iptal edilmesiyle ikramiyelerin hesaplanmasında 30 yılı aşan hizmet sürelerinin de dikkate alınmasının yolu açıldı. Bu çerçevede; konuyla alakalı akla gelebilecek sorular aşağıda en anlaşılır şekilde yanıtlanmaya çalışılmıştır.

 İptal kararı hangi tarihten itibaren geçerlidir?

Anayasa Mahkemesinin ilgili kararı 07.01.2015 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu tarihten sonra emekli olanların, 30 yılı geçen hizmet süreleri ikramiyelerin hesabında dikkate alınacaktır.

07.01.2015’ten Önce Emekli Olanların Durumu Ne Olacak?

Anayasa Mahkemesinin kararından önce emekli olanlar, maruz bırakıldıkları hak kaybını dava yoluyla geri alabileceklerdir. Zira; başlangıçta var olan bir yasa hükmüne dayalı olarak yapılan idari işlem, o yasa hükmünün yürürlükten kaldırılmasıyla dayanaksız kalmış ve  hukuken sakat hale gelmiştir. Hukuken sakat bir işlem sebebiyle eksik ikramiye almak zorunda kalan vatandaşlar, idare mahkemesinde açacakları dava ile kendilerine ödenmeyen tutarı, emekli oldukları tarihten işleyecek yasal faiziyle birlikte geri alabileceklerdir.

30 Yılı Aşan Hizmet Süresine İlişkin Ödenmemiş İkramiyeyi  Geri Alma Şartları Nelerdir ?

Öncelikle her emekli yukarıda anlatılan hakka sahip değildir. Kişinin, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanununa göre emekliliğe hak kazanmış olması ve fiili  hizmet süresinin 30 yılı geçmiş olması gereklidir. Bu iki şartı sağlayan emekliler, görev malulleri, dul ve yetim aylığı alanlar zamanında verilmeyen ikramiyelerinin iadesini isteyebileceklerdir.

 

İade Sürecinin Aşamaları Nelerdir ?

Hak sahiplerinin öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumuna bir dilekçe ile başvurmaları gereklidir. Bu zorunlu idari başvuru yolu tüketilmeden idare mahkemesinde dava açılamaz. SGK, bu başvuruyu reddedebilir veya 60 gün içinde cevap vermeyerek reddetmiş sayılabilir. Bu iki halde de hak sahibi,  red işleminin iptali için idare mahkemesinde dava açmak zorundadır. Dava  açma süresi, red yanıtının gelmesinden itibaren 60 gündür. SGK, 60 gün içinde herhangi bir yanıt vermezse, başvuruyu reddetmiş sayılacağından, iptal davası için öngörülen 60 günlük süre, birinci 60 günlük sürenin bitiminden başlayacaktır. Dava açma süresi önemlidir, zira süresinde iptal davası açılmadığı takdirde hak kaybı söz konusu olacaktır.

Sonuç olarak, Anayasa Mahkemesi yerinde bir kararla, çok bariz bir adaletsizliğe son verilmesinin önünü açmıştır. Ancak adaletin kağıt üstünde kalmayıp, fiilen de tecellisi için, hakkı gasp edilenlerin idare mahkemesinde iptal davası açmaları zorunludur. Yaklaşık 7-8 ayda sonuçlanacak bir dava süreci ile vatandaşlar eksik ödenen ikramiyelerini faiziyle ve mahkeme masraflarıyla birlikte geri alabilecektir.

 Bir anlamda Anayasa Mahkemesi üzerine düşeni yapmıştır, sıra artık hakkı verilmeyen vatandaştadır…

 

                                                                        Av. Oğuzhan Kağan