Ortaklığın giderilmesi (İzale-i Şüyu) Davası hakkında bilinmesi gerekenler

-

Ortaklığın giderilmesi davası - eski ismi ile izale-i şüyu- bir malın ( genellikle taşınmazların) üzerinde ortak mülkiyet hakkı sahibi olanların, söz konusu malı kullanabilmek için paylaştırılması amacıyla başvurdukları bir yoldur.

Bu dava yolu Türk Medeni Kanun madde 698 ve devamında düzenlenmiştir. Buna göre paydaşlardan her biri ortak malın paylaştırılmasını isteyebilir. Yeter ki hukukî bir işlem gereğince veya paylı malın sürekli bir amaca özgülenmiş olması sebebiyle paylı mülkiyeti devam ettirme yükümlülüğü bulunmasın. Burada hukuki işlem sözcüğünden kasıt genellikle sözleşmelerdir. Misal olarak; Bir tarla kardeşler arasında ortak mülkiyet şeklinde ise; Kardeşler tarladan daha çok verim alabilmek amacıyla, kimsenin payını ayırmak istememesi için bir sözleşme yapabilirler. Zira tarla bölünürse ekilemez hale gelecektir. Burada dikkat edilmesi gereken husus; bu sözleşmenin süresinin en fazla 10 yıl olabileceği. Ayrıca eğer söz konusu mal bir taşınmaz(gayrimenkul) ise bu sözleşme tapuya da şerh edilmelidir. Aksi takdirde geçerli olmayacaktır.

Sulh hukuk mahkemesinde açılacak ortaklığın giderilmesi davası ile, mahkeme malın bölünüp bölünemeyeceğini inceleyecektir. Mal bölünebiliyorsa ilk önce paydaşlara payları oranında malın bölünmesi yoluna gidilir. Bölünebilecek nitelikte değilse, malın ihale ile satışı yoluna gidilecek ve bedel pay oranları nispetinde bölünecektir. Yukarıda ki örneğe dönelim;Tarlanın bölünme durumunda çok değer kaybına uğrayacağını varsayarsak bu durumda ihale ile satış yoluna gidilir. Paydaşlar yani kardeşler burada satış ihalesinin sadece kardeşler arasında yapılmasını istiyorlarsa “hepsinin” rızası ile ihale paydaşlara mahsus olarak yapılır.

Ortaklığın giderilmesi davasını paydaşlardan her biri ayrı ayrı açabileceği gibi birden fazla paydaş diğer paydaşlara karşı da açabilir. Burada önemli bir diğer husus da bu davada kazanan veya kaybeden yoktur. Bu sebepten dolayı dava sonunda yapılan tüm masraflar paydaşlar arasında paylaştırılmaktadır.

Av.Burak GÜNEŞ

GSM 0530 151 16 04