4857 Sayılı İş Kanunu'na Göre Fazla Çalışma ile Önemli Hususlar

4857 SAYILI İŞ KANUNUNA GÖRE FAZLA ÇALIŞMA İLE İLGİLİ DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

-Fazla Sürelerle Çalışma Nedir?


-Haftalık Yasal Çalışma Süresi Ne Kadardır?


-Gece Çalışmalarında Yasal Çalışma Süresi Ne Kadardır? Kaç Saatten Sonrası Fazla Çalışmadır?


-Sağlık Bakımından Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Süresi Ne Kadardır? Kaç Saatten Sonrası Fazla Çalışmaya Girer?


-İşçi Yaptığı Fazla Mesainin Karşılığında Para Yerine, Serbest Zaman Talep Edebilir mi?


-Fazla Mesai Alacağı Ödenmediği için İşi Bırakan İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir mi?


-Fazla Mesai Alacağı Ödenmediği için İşi Bırakan İşçi Yıllık Ücretli İzin, Hafta Tatili, Genel Tatil (Dini Bayram, Ulusal Bayram, Resmi Tatil) Ücreti Alacaklarını İsteyebilir mi ?


-Fazla Mesai Alacağı Ödenmeyen İşçinin İşe Gitmeme, İşten Kaçınma Hakkı Var mıdır?


-İşçi Çalışırken Ödenmeyen Fazla Mesai Alacaklarıyla İlgili Dava Açabilir mi?


-Fazla Mesai Alacaklarında Zaman Aşımı Süresi Ne Kadardır?


-Fazla Çalışmalar Ücrete Dahil Edilerek Ödenebilir mi ?


-Hafta Tatilinde Yapılan Çalışmalar Fazla Çalışma Sayılır mı ?


-Toplu İş Sözleşmeleri ile Çalışma Süreleri Kısaltılabilir mi ?


-Hafta Tatilinde Çalışılırsa Ayrıca Fazla Mesai İstenebilir mi ?


-İşçi Kabul Etmediği Halde, Kendisine, Rızası Dışında Fazla Çalışma Yaptırılabilir mi ?


-Fazla Çalışma Alacağı için Faiz İstenebilir mi ?


-Taşeron Şirkette Çalışan İşçinin Fazla Mesai Alacağının Ödenmesinden Kim/Kimler Sorumludur ?


Fazla Mesai Nedir?

4857 Sayılı Kanun’un 41.maddesindeki tanımına göre: Kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışma ,fazla çalışmadır.

Fazla Sürelerle Çalışma Nedir?

Yasal çalışma süresi haftalık 45 saat olmakla birlikte bu süre taraflarca 45 saatin altında da belirlenebilir. İşte, çalışma süresinin sözleşmeyle 45 saatin altında belirlendiği hallerde, 45 saate kadar yapılan çalışmalar fazla çalışma değil fazla sürelerle çalışmadır.Fazla sürelerle çalışma terimi,fazla çalışmadan farklı bir terimdir.Fazla sürelerle çalışmalarda, fazla çalışma ücreti, yapılan her bir saatlik fazla çalışma için, normal çalışma süresi ücretinin saat başına düşen tutarının %25 fazlasıdır. Oysa bu oran fazla mesai ücretinde %50’dir.Uygulamada 45 saatin altında –genellikle 42.5 saat-çalışma sürelerinin belirlenmesinin ağırlıklı olarak Toplu İş Sözleşmeleriyle yapıldığını görmekteyiz.

Örnek 1:Mehmet ……. isimli şirkette  sendikalı bir işçi olarak haftada 45 saat çalışmakta olup, aylık net 1800,00TL net maaş almaktadır. İşyerinde uygulanan Toplu İş Sözleşmesi’ne göre haftalık çalışma süresi 42.5 saattir. Ahmet’e ödenen maaş net maaş olup ayrıca bir ödeme yapılmamaktadır. Mehmet’in çalıştığı işyerinden  ayrıca bir ücret talep edebilme hakkı var mıdır?

Mehmet her ne kadar haftalık 45 saat çalışarak yasal çalışma süresini aşar bir çalışma yapmamışsa da ,mensubu olduğu sendikanın işverenle bağıtladığı TİS gereği haftalık çalışma süresi ,yasal haftalık 45 saatlik çalışmanın altında belirlendiğinden her hafta için kendisine, 2.5 saatlik çalışma süresinin karşılığının fazla sürelerle çalışma alacağı kapsamında %25 zamlı olarak ödenmesi yani Mehmet’e aylık 1800,00TL net ücret değil ,aylık net 1900,00TL ücret ödenmesi gerekmektedir.Bu durumda Mehmet’in her ay için 100,00TL alacağı işverence ödenmemektedir.

Haftalık Yasal Çalışma Süresi Ne Kadardır?
Toplu İş Sözleşmeleri ile Çalışma Süreleri Kısaltılabilir Mi?


Çalışma süresi,fiilen işverenin emrinde geçirilen süredir.Buna fiili çalışma süresi de denilmektedir.Çalışma sürelerini düzenleyen çok sayıda yönetmelik mevcut olup bunlardan birkaçı: İş Kanununa İlişkin Çalışma Yönetmeliği,Postalar Halinde Çalışma Yönetmeliği,Kadın İşçilerin Gece Postalarında Çalıştırılma Koşulları Hakkında Yönetmelik,Sağlık Kuralları Bakımından Günde Yedi Buçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik,Fazla Çalışma Ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’dir.
Fiilen çalışılmadığı halde ;

*Başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilen işçinin yolda geçirdiği süreler,
*İşçinin ,işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber,çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler ,
*İşverenin evinde veya bürosunda yahut işverenle ilgili herhangi bir yerde işçinin meşgul edilmesi sırasında geçen süreler,
*Emzirme sırasında geçen süreler,
Yasal günlük çalışma süresinden sayılır.

Çalışma Süresinden Sayılmayan Haller
*Ara Dinlenmesi: Bu sürelerde işçi çalıştırılamaz. Yemek ,dinlenme ve diğer ihtiyaçların karşılanacağı bir zaman dilimidir.İşçi ara dinlenme süresinde de çalıştırılırsa bu süre de günlük çalışma süresine eklenir.
*Araçta Geçen Süreler: İşin niteliğinden doğmayıp da işverence sosyal yardım kapsamında işyerine götürülüp getirilme sırasında araçta geçen sürelerdir.

Haftalık yasal çalışma süresi 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre haftanın çalışılan günlerine eşit şekilde bölünür. Sözleşme ile haftalık çalışma süre 45 saatin üzerine çıkarılamaz.Bu şekilde yapılan düzenlemeler geçersizdir.Günlük 11 saati aşmamak koşuluyla haftalık 45 saat çalışma saati haftanın çalışılan saatlerine farklı bir şekilde dağıtılabilir.
Denkleştirme yapılan dönemlerde iki aylık süre ile sınırlı olmak üzere haftalık 45 saatlik çalışma süreleri aşılabilir. Yoğunlaştırılmış iş haftası uygulaması yapılabilir. Ancak bu durumda iki aylık çalışma süresinin haftalara bölümünün ortalamasının 45 saati aşmaması gerekir. İşçinin onayı alınmadan haftalık 45 saatlik çalışma , haftanın çalışılan günlerine rastgele bölünemez.  

Yargıtay’a göre denkleştirme uygulaması açık ya da zımni anlaşma ile yapılabilir. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının %50 yükseltilmesi yoluyla hesap edilir.Yapılan hesaplamada yarım saatten az çalışmalar yarım saat,yarım saatin üzerindeki çalışmalar ise bir saat olarak kabul edilir.Fazla çalışma ücretinin hesabında çalışanın en son ücreti değil ,fazla mesainin yapıldığı dönemdeki ücret dikkate alınır.İşçinin fazla mesainin yapıldığı dönemdeki ücretinin bilinmemesi durumunda ise,en son ücretin asgari ücrete oranlaması yapılarak tespiti yapılır.

Ara dinlenme süresi günlük 7.5 saate kadar çalışılan işlerde yarım saatten, 7.5 saatten fazla olan işlerde bir saatten az olamaz.

Örnek 2: Mehmet haftanın 6 günü sabah 07:00’den akşam 20:00’ye kadar çalışmakta, günde 1 saat öğlenleri ara dinlenmeden yararlanmakta, haftanın bir gününü (24 saat) hafta tatili kapsamında dinlenerek geçirmektedir.

Bu durumda Mehmet  ara dinlenme süresi çıkarıldıktan sonra haftada 72 saat çalışmakta dolayısıyla haftalık 45 saat yasal çalışma süresini aşan 27 saatlik bir çalışma bulunmaktadır.27 saatlik bu çalışmanın Mehmet’e normal saat ücretine göre %50 zamlı olarak ödenmesi gerekmektedir. Bu demektir ki işçiye normal çalışması neticesinde ödenen bir saatlik ücretinin bir buçuk katı ödenmelidir.

Örnek 3: Mehmet haftanın 4 günü çalışmakta; kalan üç günde ise çalışmayarak dinlenmektedir. Ahmet haftanın üç günü saat 08:00’de iş başı yapmakta ;  akşam 23:30’a kadar çalışmaktadır.Bu günlerde günde bir buçuk saat ara dinlenmeden yararlanmaktadır. Haftanın bir günü ise öğleden sonra saat 14:00’de iş başı yapmakta; akşam saat 17:00’de işi bırakmaktadır.

Bu durumda Mehmet’in ,yasal çalışma süresinden sayılmayan ara dinlenme süresi çıkarıldıktan sonra haftalık toplam çalışma süresi 45 saat olmaktadır.Bir başka değişle Mehmet yasal çalışma süresi olan 45 saatlik haftalık çalışma süresini aşan bir çalışma yapmamıştır. Peki bu durumda Ahmet fazla çalışma ücreti talebinde bulunabilir mi? Bu sorunun yanıtı evettir. Zira haftalık çalışma süresi 45 saat olmakla birlikte, bu çalışma süresi, işveren tarafından aksine bir anlaşma yoksa günde 11 saati aşar şekilde günlere bölünemez. Aksi halde günlük 11 saati aşan çalışmalar fazla mesai kapsamında değerlendirilerek bu çalışmalara ilişkin ücretlerin işçiye %50 zamlı olarak ödenmesi gerekir. Örnek olaya dönersek Mehmet’in günlük 11 saat yasal çalışma süresini aşan günlük 3’er saatten haftalık toplam 12 saat fazla çalışması mevcuttur ve bunun karşılığının Mehmet’e %50 zamlı olarak ödenmesi gerekmektedir.

Sağlık Bakımından Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma Süresi Ne Kadardır ? Kaç Saatten Sonrası Fazla Çalışmaya Girer?

Örnek 4: Mehmet gaz altı kaynak ustası olarak bir fabrikada çalışmakta ve her gün fiilen kaynak yapmaktadır.Mehmet haftanın 5 günü (Cumartesi,Pazar günleri çalışmaksızın) sabah 08:00’de iş başı yapmakta; akşam saat 18:00’e kadar çalışmakta, günde bir saat ara dinlenmesinden yararlanmaktadır.

Bu durumda Mehmet ara dinlenme süreleri çıktıktan sonra haftada 45 saat çalışmaktadır.Günlük çalışma süresi de 11 saatin altında olup 9 saati geçmemektedir.Böyle bir durumda Mehmet fazla mesai yapmış mıdır?Mehmet’in fazla mesai alacağı var mıdır?Yanıt yine evettir.Zira Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat Veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamına giren gazaltı kaynağı işinin günde en fazla 7.5 saat çalışılarak yapılması gerekmekte olup, günlük 7.5 saati aşan çalışmalar haftalık 45 saat aşılmasa da fazla mesai olarak değerlendirilir ve bedelinin işçiye fazla mesai olarak ödenmesi gerekir. Örneğimize dönersekMehmet haftanın beş günü ,günlük çalışma süresi olan 7.5 saati aşan 1.5 saat fazla çalışma yapmış olup, toplamda haftada 7.5 saat fazla çalışma yapmıştır. 


Gece Çalışmalarında Yasal Çalışma Süresi Ne Kadardır ? Kaç Saatten Sonrası Fazla Çalışmadır?

Gece çalışmalarında günlük çalışma saati en fazla 7.5 saattir.Bu tür çalışmalarda işçiye fazla çalışma yaptırılması yasaktır.Bu yasağa rağmen yaptırılan 7.5 saati aşan çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilir.Gece, İş Kanunu’nun 69.maddesine göre “en geç saat 20:00’de başlayarak,en erken saat 06:00’ya kadar geçen ve her halde en fazla 11 saat süren dönemdir.”

Örnek 5: Mehmet vardiyalı olarak haftanın 5 günü , 15 gün boyunca geceleri çalışıp, takip eden 15 gün de ise gündüzleri çalışmaktadır. Gece vardiyasında akşam saat 20:00’de iş başı yapmakta, sabah 05:00’e kadar çalışmakta, gündüz vardiyasında ise sabah 08:00’de iş başı yapmakta, akşam saat 17:00’ye kadar çalışmakta, günde 1 saat de ara dinlenmesinden yararlanmaktadır.

Bu durumda Mehmet, hem gündüz vardiyasında hem de gece vardiyasında haftalık çalışma süresi olan 45 saatlik çalışma süresinin üzerinde çalışmamaktadır. İlk bakışta bir fazla mesaisi de yok gibi görünmektedir. Ancak Mehmet’in gündüz çalışmaları yönünden fazla mesai yoksa da gece çalışmaları için günlük yasal çalışma süresi olan 7.5 saati aşan her gün için 30 dakikalık fazla çalışması mevcut olup, her 15 günlük vardiya boyunca toplamda 7.5 saatlik fazla çalışması olduğu ortaya çıkmaktadır. 


İşçi Yaptığı Fazla Mesainin Karşılığında Para Yerine, Serbest Zaman Talep Edebilir Mi?

İş Kanunu’na ( 41/4) göre, işçinin, yaptığı fazla mesai mukabilinde, para yerine kendisine çalışmayarak dinlenebileceği, istediği gibi kullanabileceği serbest zaman verilmesini işverenden talep hakkı vardır.İşveren, işçinin bu talebini,çalışmanın veya denkleştirme döneminin bittiği tarihten itibaren en geç 6 ay içinde karşılamak zorundadır.İşverenin işçinin talebini reddetmesi mümkün değildir.İşverene bu hususta taktir hakkı verilmemiştir.Ayrıca işveren, işçi tarafından talep edilmediği sürece tek yanlı olarak, işçisine yaptığı fazla çalışmanın karşılığını serbest zaman olarak kullandırma hakkına da sahip değildir.İşçi, dilerse para dilerse serbest zaman talebinde bulunabilir.İşveren,işçinin yaptığı her fazladan bir saatlik çalışma için 1 saat 30 dakika serbest zaman vermek mecburiyetindedir.

Örnek 6: Mehmet, çalıştığı işyerinde son bir ay boyunca haftalık ortalama 5 saat, toplamda 20 saat fazla mesai yapmış ancak;yaptığı fazla mesainin karşılığında %50 zamlı ücret değil bir takım özel işleriyle ilgilenebilmek üzere ,çalıştığı şirketten serbest zaman verilmesini talep etmiştir.İşveren ise Mehmet’in bu talebini uygun bulmayarak ,Mehmet’ten yaptığı fazla mesailer karşılığında kendisine zamlı ücret ödeyeceğini belirterek ,çalışmasını talep etmiştir.

Bu durumda, işveren, Mehmet’in talebini her bir fazla mesaini gerçekleştiği günden başlayarak 6 ay içerisinde, uygun bir zamanda, bir defada ya da belirli aralıklarla serbest zaman vererek yerine getirmek zorundadır. Mehmet’in yaptığı fazla mesailer karşılığında hak ettiği serbest zaman süresi 30 saattir.İşveren ,işçiye serbest zamanı kullandırırken hakkın kötüye kullanılması mahiyetinde uygulama yapamaz. Mesela Mehmet’e 08:00-17:00 mesaisi için işe geldiği bir gün, Mehmet’in muvafakati olmadığı halde , saat 14:00 ile 15:00 arasında bir saat serbest zaman kullanmasını takiben mesaisine devam etmesini isteyemez.

Fazla Mesai Alacağı Ödenmezse İşçi İşi Bırakabilir Mi?
Fazla Mesai Alacağı Ödenmediği için İşi Bırakan İşçi Kıdem Tazminatı İsteyebilir Mi?
Fazla Mesai Alacağı Ödenmediği için İşi Bırakan İşçi, Yıllık Ücretli İzin, Hafta Tatili, Genel Tatil (Dini Bayram, Ulusal Bayram, Resmi tatil) Ücreti Alacaklarını İsteyebilir Mi?

İşçinin, fazla mesai alacaklarının kendisine süresinde ödenmemesi halinde tek taraflı olarak iş aktini ihbarsız olarak feshetme ve işverenden kıdem tazminatı, hafta tatili,genel tatil,yıllık ücretli izin alacakları ile fazla mesai ve varsa diğer işçilik alacaklarını talep etme, bu hususta dava açma hakkı mevcuttur.

Fazla Mesai Alacağı Ödenmeyen İşçinin İşe Gitmeme, İşten Kaçınma Hakkı Var Mı?

İşçi, olağanüstü bir neden olmamasına karşın fazla mesai alacaklarının kendisine en geç ,fazla mesai yaptığı tarihten itibaren 20 gün içinde ödenmemesi halinde işi gitmeme,işe gidip işten kaçınma hakkına sahiptir.Bu durumda işçinin, işe gelmediğinden,devamsızlığından bahisle işverence, iş aktine son verilmesi mümkün değildir.İşe gitmeme,işi durdurma halinin birden çok işçi tarafından yapılması hali yasadışı grev olarak değerlendirilemez.

İşçi Çalışırken Ödenmeyen Fazla Mesai Alacaklarıyla İlgili Dava Açabilir Mi?
Fazla Mesai Alacaklarında Zaman Aşımı Süresi Ne Kadardır?
Fazla Çalışma Alacağı Faiz İstenebilir Mi?

Fazla mesai alacağının işçiye ödenmemesi halinde işçi, bu alacağını talep etmek için iş sözleşmesinin sonlanmasını,işi bırakmayı,işten çıkarılmayı beklemek zorunda değildir.Aksine çalışırken bu hakkını her türlü hukuki yola başvurarak talep edip, dava açma hakkına sahiptir.İşçi, dilerse iş akti sonlandıktan sonra da fazla mesai alacağını isteyebilir.Ancak işçinin fazla mesai alacağı konusundaki talebi ,5 yıllık zamanaşımı süresine tabidir.Bu süre fazla mesai alacağının doğduğu tarihte başlar.İşçi, çalışmaya devam etse de zamanaşımı işlemeye devam eder.Fazla mesai alacağı ,işverenin temerrüdünden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte işçiye ödenmek zorundadır.

Örnek 7 : Mehmet 2004 Yılından beri Türkiye’nin sayılı şirketlerinden birinin muhasebe servisinde muhasebe personeli olarak çalışmakta olup, işe girdiği tarihten bu yana haftada ortalama 4 saat fazla mesai yaparak çalışmasını bugüne kadar sürdürmüştür. Mehmet ilk işe girdiğinde 1000,00TL maaş almaktayken, bu maaş her yıl 100,00TL zamla bugün 2000,00TL’ye ulaşmıştır. Mehmet’in fazla mesai alacaklarının tamamını işverenden talep etmesi mümkün müdür?

Bu durumda Mehmet,fazla çalışmalarının karşılığını çalışırken de işverenden hukuki yollarla talep edebilir.Mehmet’in ,2004 Yılı’ndan 2014 Yılı’na kadar olan dönemde toplam 10 yıllık birikmiş fazla mesai alacağı vardır. Ancak Mehmet’in bu alacaklarının tamamını işverenden talep etmesi halinde, 2004 ila 2009 (Eylül) arasına isabet eden dönem için işverenin zamanaşımı def’i ile karşılaşması kuvvetle muhtemel olduğundan, yalnızca 2009 ila 2014 yıllarını(5 yıllık dönem) dava yoluyla talep etmesi uygun olacaktır..

Yargıtay içtihatları ile yerleşiklik kazanan bir uygulamaya göre işçinin her gün fazla mesai yapması hayatın olağan akışına aykırı bulunmakta,işçinin uzun süre boyunca hiç izin kullanmadan ,hastalanmadan fazla mesai yapması mümkün görülmemekte ve buna bağlı olarak fazla mesai alacaklarıyla ilgili olarak açılan davalarda hüküm kurulurken işçiye ödenecek fazla mesai alacağından hakkaniyet indirimi adı altında (çoğunlukla %30 oranında) bir indirim yapılmaktadır. Ancak bu uygulama fazla mesailerin işyerinin yazılı kayıtlarıyla ispatı halinde sözkonusu olmamaktadır

Fazla Çalışmalar Ücrete Dahil Edilerek Ödenebilir Mi?

Hizmet sözleşmelerinde fazla çalışmaların aylık ücret içinde ödeneceğinin kararlaştırılmış olması halinde, buna uygun olarak ödeme yapılabilir.4857 Sayılı Kanun’da bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Yargıtay kararları ışığında bu konudaki uygulama ortaya çıkmıştır.İşçi ile işveren arasında tanzim edilecek hizmet sözleşmesinde ,tek başına,yapılacak fazla mesailerin işçiye ödenecek ücret kapsamında olduğu belirtilmekle işçiye fazla mesai alacaklarının ödenmesinin önüne geçilemez. Bir takım ilave koşulların daha mevcut olması gerekir.Bunlardan ilki işçinin ancak yıllık 270 saate kadar olan fazla çalışmaları ücrete dahil edilerek ödenebilir.270 saati aşan çalışmalar için ayrıca ,işçiye %50 zamlı ücret ödemesinin yapılması gerekir.İşçinin ücreti zaten asgari ücret veya asgari ücretin çok az üstündeyse taraflar arasındaki sözleşmeye itibar edilemez.270 saatlik fazla mesai kapsamına giren çalışmaların işverence kaydının yeterli açıklıkta tutulması gerekir. 

Hafta Tatilinde Yapılan Çalışmalar Fazla Çalışma Sayılır Mı?

Hafta tatilinde işçinin çalıştırılması İş Kanunu’na aykıdır.İşçinin hafta tatilinde dinlendirilmesi gerekirken ,tatil verilmeyip çalıştırılması halinde bu çalışmaların fazla çalışma sayılması gerektiği kabul edilmektedir.Her ne kadar hafta tatilinde işçinin çalıştırılması yasak olsa da buna rağmen çalıştırılması halinde, bu duruma hukuk tarafından bir sonuç bağlanması ve işçinin korunması gerekmektedir. İşçi, rızası alınarak hafta tatilinde çalıştırılsa da bu çalışmalarının fazla mesai olarak değerlendirilmesi gerekir.Dolayısıyla hafta tatilinden önceki günlerde haftalık 45 saatlik yasal çalışma süresinin dolduran bir işçinin ,hafta tatilinde de çalıştırılması halinde bu çalışmalarının karşılığının kendisine %50 zamlı olarak ödenmesi gerekir.

İşçi Kabul Etmediği Halde Kendisine  Rızası Dışında Fazla Çalışma Yaptırılabilir Mi?

Bir işçiye fazla mesai yaptırılabilmesi için aşağıda koşulların birlikte bulunması gerekir:
* Ülkenin Genel Yararı Veya İşin Niteliği Ya da Üretimin Arttırılması Gibi Nedenlerin Varlığı
* İşçinin Fazla Çalışmaya Onay Vermiş Olması:Fazla Çalışma Yönetmeliği’ne göre fazla çalışma yaptırılacak işçiden her yıl başında yazılı onay alınmalıdır.

Arıza,makine ve benzeri aksam için derhal yapılması gereken acele işler vb.zorlayıcı sebeplerin varlığı halinde işçi,işverenin fazla mesai talebini yerine getirmek zorundadır.
İşçinin zorlayıcı sebepler dışındaki hallerde fazla çalışmayı kabul etmemesi iş aktinin feshine haklı sebep teşkil etmez.

Örnek 10: Mehmet bir plastik fabrikasında 2 yıldan beri çalışmakta olup,son bir aydır haftanın üç günü günde iki saat fazla mesai yapmaktadır.Mehmet işverenin kendisinden yeni ayda da aynı şekilde fazla mesai yapmasını istemesi üzerine,bu talebi kabul etmeyerek sadece normal çalışma saatlerinde çalışacağını işverenine bildirmiştir.İşveren, herkesin fazla çalışma yaptığını bu yüzden Mehmet’in de fazla mesai yapması gerektiğini belirtmiş aksi halde tazminatsız ve önelsiz olarak Mehmet’in iş aktine son verileceğini söylemiştir. Bu durumda Mehmet’in iş aktinin tazminatsız olarak sonlandırılması mümkün müdür?Mehmet,işvereninden iş akti bu nedenle sonlandırıldığında kıdem ve ihbar tazminatını talep edebilir mi?

Mehmet’in iş aktinin tazminatsız olarak sonlandırılması mümkün değildir.Zira işveren açısından fazla mesai yapılmasını gerektiren zorlayıcı bir sebep mevcut değildir.Üretimin arttırılması zorlayıcı bir sebep sayılmaz.Yine tüm diğer çalışanların fazla mesai yapacak olması da zorlayıcı bir neden değildir. Mehmet, yukarıda anlatılan koşullarda fazla mesai yapmadığı için işten çıkarılırsa işveren aleyhine dava ikame ederek kıdem ve ihbar tazminatları ile varsa diğer işçilik haklarının ödenmesini isteyebilir.