İşçiler için Fazla Mesai ve Fazla Çalışma

Çalışma süresi dediğimiz işçinin çalıştığı işte fiilen geçirdiği süredir. İş Kanunu işçinin haftalık çalışma süresini en fazla 45 saat olarak belirlemiştir.Bu 45 saatlik süre aksi kararlaştırılmadıkça haftanın günlerine eşit dağıtılır. 
(Madenlerde haftalık çalışma süresi ise günlük 6 saatten haftada 36 saattir. Ancak bu 36 saat yer altında çalışılan süredir. Buradan yer altındaki çalışma süresi bittikten sonra 45 saate tamamlamak için yer üstünde de 9 saat çalıştırılacağı anlamı çıkar.



Basit bir hesap yapılırsa işçi haftada en fazla 6 gün   ve günde en fazla 7,5 saat çalıştırılabilir.  Ancak bunun aksi de kararlaştırılabilir, yani günlük 9 saatten 5 gün çalıştırılır. İşçiye 2 gün tatil de yaptırılabilir.
Kanunumuza göre işçiyi kesintisiz olarak çalıştıramazsınız. Haftada en az bir gün işçiye tatil verilmesi, işçinin dinlendirilmesi gerekir.

Ne yazık ki işverenler Kanunda belirtilen sürelere her zaman uymadığı için kanun koyucu işçiyi korumak amacıyla “fazla sürelerle çalışma” ve “fazla çalışma” kavramlarını getirmiştir. Bu kavramları tanımlayacak olursak; haftalık 45 saatin üstünde yapılan çalışmalar “fazla çalışma”dır. İşçiler eğer o hafta fazla çalışmışlarsa çalışma ücretlerini %50 zamlı olarak alırlar.

Günlük çalışma süresinin üstünde yapılan çalışmalar ise “fazla sürelerle çalışma”dır.Fazla sürelerle çalışma haftalık çalışma süresinin 45 saatin altında belirlendiği durumlarda yaşanır. Eğer işçi çalıştığı hafta fazla süreli çalışmışsa çalışma ücretini %25 zamlı olarak alır.

Örneğin; haftalık çalışma süresi 40 saat olan bir işçinin o hafta 10 saat daha fazla çalıştığını düşünelim.Fazla olan ilk 5 saat “fazla sürelerle çalışma” sonraki 5 saat (artık çalışma süresi 45 saatin üstüne çıktığı için) ise “fazla çalışma”olarak adlandırılır ve işçi fazla çalıştığı sürelerin zamlı ücretini bu ayrıma göre alır.

Gamze Yel