İhbar Tazminatı Nedir, Nasıl Hesaplanır?

İHBAR TAZMİNATI NEDİR?

İhbar tazminatı hem işveren hem de işçi tarafından kanunda düzenlenmiş olan ihbar sürelerine uyulmaksızın iş akdinin feshedilmesi durumunda talep edilebilir hale gelen bir tazminat türüdür. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17. maddesi belirsiz süreli iş akitlerinin taraflarına, sözleşmenin feshinden önce durumun diğer tarafa bildirme yükümlülüğü getirmiştir. Bu yükümlülüğün ihlali diğer taraf lehinde ihbar tazminatı talep hakkının doğmasına sebep olur.

İHBAR SÜRELERİ NE KADARDIR?

İhbar süresi işçinin çalıştığı sürenin uzunluğuna göre değişiklik göstermektedir. 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 17. Maddesine göre iş sözleşmeleri ;

a)  İşi altı aydan az sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlayarak iki hafta sonra,

b)  İşi altı aydan bir buçuk yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından itibaren dört hafta sonra,

c)  İşi bir buçuk yıldan başlayarak üç yıla kadar sürmüş olan işçi için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından itibaren altı hafta sonra,

d) İşi üç yıldan fazla sürmüş olan işçi için, bildirim yapılmasından başlayarak sekiz hafta sonra, ,

feshedilmiş sayılır.

ANCAK işverenin bildirim süresine ait ücreti peşin ödemek suretiyle iş sözleşmesini feshetme hakkı bulunmaktadır.

İHBAR SÜRESİNİN SÖZLEŞME İLE DEĞİŞTİRİLMESİ MÜMKÜN MÜDÜR?

İş Kanunu ile düzenlenmiş olan bu süreler tarafların sözleşmeye getirdiği hükümlerle uzatılabilir ancak kısaltılamaz.

HANGİ HALLERDE İHBAR TAZMİNATI YÜKÜMLÜLÜĞÜ DOĞMAZ?

Taraflarca iş sözleşmesi ile düzenlenmiş deneme süresi içerisinde yapılan fesihlerde ihbar tazminatı yükümlülüğü doğmaz. Belirli süreli sözleşmelerin feshinde de ihbar tazminatı söz konusu olamaz. İşçi tarafından sözleşmenin İş Kanunu 25. Maddeye dayanılarak haklı nedenle feshedilmesi ve işveren tarafından sözleşmenin İş Kanunu’nun 25. Maddesi gereği haklı nedenle feshedilmesi söz konusuysa yine bildirim süresini bekleme şartı aranmayacaktır dolayısıyla ihbar tazminatı hakkı da iki taraf içinde doğmayacaktır.

FESİH BİLDİRİMİNİN ŞEKLİ NASIL OLMALIDIR?

İş Kanunu’nun 19. Maddesine göre işveren fesih bildirimini yazılı yapmak ve fesih nedenini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır.

İHBAR TAZMİNATI MİKTARI NASIL HESAPLANIR?

Yukarıda işçinin çalışma süresine göre belirtilen ihbar sürelerine uymaksızın iş akdini fesheden taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemeye mahkûm olacaktır. Örneğin 6 aydır çalışan işçinin iş sözleşmesi bildirim süresine uyulmaksızın feshedilirse, işveren işçinin 4 haftalık ücreti tutarında ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Bu hesaplama işçinin BRÜT ücreti üzerinden yapılır.

İŞ ARAMA İZNİ İLE İHBAR SÜRESİ İLİŞKİSİ

İş Kanunu’nun 27. Maddesi gereğince bildirim süreleri içinde işveren, işçiye yeni bir iş bulabilmesi için gerekli olan iş arama iznini iş saatleri içerisinde ve ücret kesintisi yapmadan vermek zorundadır. Yani yeni iş arama izni ihbar süresi işlemeye başladıktan sonra kullanılabilir. Bu süre günde iki saatten az olamayacağı gibi, işçi isterse bu izinleri birleştirerek de kullanabilir. Ancak işçi bu süreleri toplu kullanmak istiyorsa bu durumu işverene önceden bildirmelidir. Ayrıca birleştirerek kullanma, işçinin işten ayrılacağı günden önceki günlere rastlamamalıdır. İşveren bu iznin kullanılmasını sağlamazsa veya eksik kullandırırsa o süreye ilişkin ücreti işçiye ödemek zorunda olduğu gibi, ihbar süresi içerisinde işçiye kullandırmadığı her iş arama izni saati için ek olarak yüzde yüz zamlı ücret ödemeye mahkum edilebilecektir.

ZAMANAŞIMI

İhbar tazminatı sözleşmenin feshi tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımına tabiidir.

FAİZ

İhbar tazminatına yasal faiz uygulanır. (Temerrüt faizi- % 9 )