Bankalara karşı Kartel Tazminatı Davası nedir? Nasıl açılır? Nasıl Hesaplanır?

  12 BANKAYA KARŞI 3 KAT TAZMİNAT

(KARTEL TAZMİNATI) DAVASI

REKABET KURULU TARAFINDAN 12 BANKANIN “KARTEL OLUŞTURDUĞU” HAKKINDA VERİLEN KARAR DANIŞTAY TARAFINDAN HUKUKA UYGUN BULUNDU.

            Bir çok kesimin bildiği gibi Rekabet Kurulu 08.03.2013 tarihinde 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etemek amacıyla ékartel oluşturduğunu” nu tespit etti. Bu tespitin sonucunda Kurul, 12 bankaya farklı miktarlarda olmak üzere toplam 1,116,957,468 TL ( Bir milyar yüzonaltı milyon dokuzyüzelliyedi bin dörtyüzaltmışsekiz Türk Lirası) idari para cezası kesti.

Ankara 2. İdare Mahkemesi 2014 yılının sonu–2015 yılının başlarında Kurul kararını hukuka uygun bularak, bankalarca açılan iptal davalarını reddetti. Daha sonra Danıştay 13. Dairesi’ne İdare Mahkemesi’nin kararının bozulması ve Kurul kararının hukuka aykırı olduğuna karar verilmesi için gelen temyiz başvuruları neticesinde 16.12.2015 tarihinde Kurul kararı hukuka uygun bulunarak, Ankara 2. İdare Mahkemesinin verdiği karar Danıştayca onanmış oldu.


REKABET KURULUNUN KARARI:

Rekabet Kurulu aşağıda listesi verilen 12 bankanın 21.08.2007 ve 22.09.2011 tarihleri arasında kartel ( uyumlu eylem/uzlaşma) oluşturduğunu tespit etmiştir.

1.   Akbank T.A.Ş. (AKBANK),

2.   Denizbank A.Ş. (DENİZBANK),

3.   Finans Bank A.Ş. (FİNANSBANK),

4.   HSBC Bank A.Ş. (HSBC),

5.   ING Bank A.Ş.(ING),

6.   Türk Ekonomi Bankası A.Ş. (TEB),

7.   Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (GARANTİ), (Garanti Ödeme Sistemleri   A.Ş.(GÖSAŞ) ve Garanti Konut Finansmanı Danışmanlık A.Ş. (GKFD) )

8.      Türkiye Halk Bankası A.Ş. (HALKBANK),

9.    Türkiye İş Bankası A.Ş. (İŞ BANKASI),

10.  Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. (VAKIFBANK),

11.  Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. (YKB)

12.  T.C. Ziraat Bankası A.Ş.(ZİRAAT)



  • 12 BANKANIN HANGİ TARİHLER ARASINDA KARTEL OLUŞTURDUKLARI TESPİT EDİLMİŞTİR?

Rekabet Kurulu bu 12 bankanın 21.08.2007 ve 22.09.2011 tarihleri arasında kartel (uyumlu eylem/uzlaşma) oluşturduğunu tespit etmiştir.

  • 12 BANKA HANGİ HİZMETLERDE KARTEL OLUŞTURMUŞLARDIR?

Rekabet Kurulu kararına göre, bu 12 banka mevduat (kamu bankaları için ayrıca kamu mevduatı), kredi ve kredi kartı hizmetlerinde kartel oluşturmuşlardır.

  •  KARTEL OLUŞTURULDUĞU TESPİT EDİLEN TARİH ARALIĞI VE HİZMETLERİN ÇEŞİTLERİ NE ANLAMA GELMEKTEDİR?

Eğer, 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında bu 12 bankadan herhangi birisinden mevduat, kredi ve kredi kartı hizmeti almış iseniz, 3 kat tazminat davasını açma hakkını kazanmış olacaksınız.

  •  12 BANKANIN MÜŞTERİLERİNİN, KARTELDEN DOLAYI NE KADAR ZARARLARI VARDIR?

Rekabet Kurulu’nun gerekçeli kararının Belge-6 değerlendirilmesi bölümünde geçen Tablo 16’da yaptığı tespit önemli ve çarpıcıdır. Rekabet Kurulu’na göre,

-Konut kredilerinde 15 baz puanlık (0,15)

-İhtiyaç kredilerinde 10 baz puanlık (0,10)

-Taşıt kredilerinde 5-20 baz puan arasında (0,5-0,20) bir kartel uzlaşması (ortak faiz artırımı)söz konusudur.

Mevduat ve kredi kartları ile diğer kredilerin faizlerinde ise net bir tespit yoktur.

  •  3 KAT TAZMİNAT DAVASINI KİMLER AÇABİLİR?

3 kat tazminat davasını, 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında mevduat, kredi ve kartı hizmetlerinden faydalanan,

Tüketiciler,

Tacirler

ve Kamu Kurumları (özellikle kamu mevduatları bakımından) açabileceklerdir.

  •  3 KAT TAZMİNAT DAVASI NASIL VE NEREDE AÇILIR?

3 kat tazminat davasını, zararın miktarını tam olarak hesaplayamayacağımız ve bu zararın ancak uzman bilirkişilerce yapılacak kabuller neticesinde ortaya çıkacak olması sebebiyle mutlaka “belirsiz alacak davası” olarak açmalıyız. Usulen zor ve dikkat edilmesi gereken bir dava olduğu için, özellikle tüketiciler bu konuda yalnız hareket etmemeli, mutlaka bir avukattan yardım ve hukuki danışmanlık talep etmelidirler.

Dava dilekçesinde muhakkak “4054 sayılı Kanun’un 58. maddesi gereğince zararın 3 katı kadar tazminat” talebi olmalıdır. Mahkeme dilekçede belirtilen taleplerle bağlı olduğundan dolayı, bu talebin yer almadığı dilekçelerde sadece zarar miktarına hükmedilecek, zararın 3 katı hesaplanmayacaktır.

  • Davanın açılacağı yer de, açacak olan kişi veya kuruluşa göre değişmektedir.
  • Tüketiciler tarafından açılacak davalar, Tüketici Mahkemelerinde,
  • Tacirler tarafından açılacak davalar, Ticaret Mahkemelerinde,
  • Kamu Kurumları tarafından açılacak davalar, Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılmalıdır


3 KAT TAZMİNAT DAVASINDA ZAMANAŞIMI NE KADARDIR?  NE ZAMANA KADAR BU DAVA AÇILMALIDIR?

  • Banka müşterileri ile bankalar arasında mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri bakımından sözleşme ilişkisi olduğundan dolayı bu davayı açarken 10 yıllık zamanaşımından faydalanacaksınız. Her ne kadar bankalar bu konuda, 2 yıllık (haksız fiil) ve 5 yıllık (dönemsel edimler) zamanaşımlarını savunacak olsalar da, bu savunmalar mahkemeler nezdinde pek dikkate alınmayacaktır.
  • Kartelin başlangıç tarihi olan 21.08.2007 tarihinde çekilen krediler veya açılan mevduat hesapları için dahi zamanaşımı 21.08.2017 tarihinde dolacak demektir.
  • Bu görüşe göre, kartelin son tarihi olan 22.09.2011 tarihinde çekilen krediler veya açılan mevduat hesapları için dahi zamanaşımı da 22.09.2021 tarihinde dolacaktır.
  • O halde dikkat etmeniz gereken şey, hangi tarihte kredi kullandığınızı veya mevduat hesabı açtığınızı tam olarak belirlemektir.  

NE KADAR TAZMİNAT ALINABİLİR? ÖRNEK HESAPLAMA;
"200 bin lira 120 ay vadeli konut kredisi çekildiğini varsayalım. 15 baz puan 'kartel faizi' kadar zarar hesabı yapılırsa, yüzde 1,0 faizle (serbest piyasa için kabul ettiğimiz faiz oranı) çekilirse 344 bin 330 lira eder.

Yüzde 1,15 faizle (kartelden dolayı suni olarak belirlenen faiz oranı) çekilirse 369 bin 759 lira eder.  Aradaki fazladan alınan faizin 200 bin liralık 120 ay vadeli konut kredisine krediye yansıyan tutarı, 25 bin 429 lira ediyor. İşte bu kartel faizinin oluşturduğu fark tutarının 3 katı oranında tazminat verileceği hesaplandığında, 200 bin lira kredi çeken bir vatandaşın 76 bin 287 lira tazminat kazanabileceğini ifade edebiliriz."

Taşıt kredisinde ise kartel faizinin ortalama 0,12 olduğunu, yaklaşık 80 bin liralık, 48 ay vadeli kredide kazanılacak miktarın 10 bin lira civarında olabileceğini söyleyebiliriz.
Eğer belirtilen tarih aralığında bu 12 bankadan konut, taşıt yada ihtiyaç kredisi kullanmışsanız fazladan ödediğiniz faizlerinizin 3 katını tazminat olarak iade alabilirsiniz.