Hukukun Kutsallığı ve Üstünlüğü

Hukuk, adalete yönelmiş toplumsal yaşama düzenidir.(*) Toplumsal yaşamı düzenleyen, sisteme bağlayan bir olgudur. Herkese hitap eder ve herkesin ihtiyaçlarını giderme gayesi güder. Bu durum hukuku tarafsızlık sınırına çeker, çünkü aynı anda herkesin çıkarına göre hareket etmesi, adalete yönelmiş olan hukuksal düzende tarafsızlığı zorunlu kılar. Bu tarafsızlık mutlak koşulda herkese eşit muamele gösterilmesine işaret eder.
İnsanlar, özellikle hukuk camiasına dahil olmayan insanlar, çoğu zaman adaletin, tarafsızlığın ne anlama geldiğini idrak edememektedir.


Toplumumuzda son zamanlarda hukukun bozulduğu, adaletin işlemediği gibi birtakım görüşlerin oluştuğuna tanıklık etmekteyiz. Gerek kanunlara uymayan insanların varlığı gerekse yargının işleyişine dair bilgisizlik maalesef ki insanları bu gibi düşüncelere sevk etmektedir.

Hukuk kutsaldır, üstündür; kanunlar ise muğlaktır(anlaşılması güç). Hukuka kutsallığını veren insanların hukukun üstünlüğünü kabul etmesidir, bu kabulün karşılığı ise hukukun kanunlara uygun hareket etmesi ile olur çünkü kanunlar toplumun iradesini temsil eder. Fakat kanunların muğlaklığı, insanların hukukun işlevlerini, edimlerini anlamasını, gerçekleşen olayları yorumlamasını zorlaştırmaktadır; yorumlamayı yanlış yapan insanların ise hukuka ve adalete olan güvenleri zedelenmektedir. Adil olan, kanunlara uygun olan demek değildir. Adalet duygusu kanunlardan bile bağımsızdır fakat hukuktan bağımsız olamaz. Hukuk ve adalet iç içedir, hukuk adalete yönelmiş olmaktır.



Kötü niyetli insanlar tarih boyunca hukuku kötüye kullanmak suretiyle toplum üzerinden çıkar elde etmek istemişlerdir ancak her ne sebeple olursa olsun, her ne olay olursa olsun hiçbir şekilde hukukun kutsallığı zedelenemez. Adalet olmadığı hükmüyle veya hak talebiyle hukuka aykırı edimler icra edilemez. Adalet yalnızca hukuk eliyle sağlanabilir; adaleti hukuktan bağımsız bir şekilde kendi eliyle sağlamaya çalışanlar karşılarında her şeyden önce yine hukuku bulur. Hukuk her daim düzeni korumak zorundadır ve bu amaç doğrultusunda tarafsızlık ve eşitlik prensibinden hiçbir zaman şaşamaz, çünkü bu hukukun yoludur. 

Samet Kaan Sağ