İşçilerin Yıllık Ücretli İzne Çıkması Hakkında

 İş Kanunu Madde 53 “İş yerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az 1 yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir.”der. Bu maddeden anlaşılacağı üzere bir işçinin yıllık ücretli izine hak kazanabilmesi için görev yaptığı kurumda 1 senelik çalışma süresini doldurmuş olması gereklidir. Yani işçi işe girdiği ilk sene yıllık ücretli izin yapamayacaktır.




Yıllık Ücretli İzin Hakkının Özellikleri

  • Yıllık ücretli izin hakkı emredici karakterli olduğu için bu haklar değiştirilemez.
  • İşçi ücret veya başka menfaatler karşılığında bu hakkından vazgeçemez.
  • Yıllık ücretli izin işçinin son ücreti dikkate alınarak hesaplanır. İşverenin yıllık izin ücretini peşin vermesi gereklidir.
  • Ulusal bayram ve genel tatil günleri yıllık  izne çıkılan günlere denk gelirse bu günler izin süresinden sayılmaz. (Örneğin; İzin süreniz 15 gün ve bu 15 günün içinde 30 Ağustos’ta varsa genel tatil olan 30 Ağustos izin sürenizden sayılmayacaktır. Yani işçi 30 Ağustosla beraber 15 gün daha tatil yapmaya devam edecektir.)
  • Cumartesi günleri izin süresine dahildir.
  • İşçi izne hak kazanmış olsa bile kendiliğinden yıllık ücretli izne çıkamaz. Bu kararı işverenin vermesi gereklidir.

    Yıllık Ücretli İzinde İzin Süreleri, hizmet süresi
  • Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara on dört günden,
  • Beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara yirmi gün,
  • On beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara yirmi altı günden, az izin verilemez.
  • On sekiz ve daha küçük yaştaki işçilerle elli ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi yirmi günden az olamaz.
  • Yer altında çalışan işçilerin yıllık izin süreleri 4’er gün artırılarak verilir.
             

    Yıllık Ücretli İzinde Çalışılmış Olan Süreleri
    İş Kanunu madde 55 işçinin yıllık ücretli izin hakkının hesaplanmasında çalışmasa bile belli sürelerin “çalışılmış gibi sayılmasını” düzenlemiştir. Bu haller kanunda sınırlı sayıda düzenlenmiştir.Bunlar;
  • İşçinin uğradığı kaza veya tutulduğu hastalıktan ötürü işine gidemediği günler (Ancak,25.maddenin (1) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen süreden fazlası sayılmaz.)
  • Kadın işçilerin 74.madde gereğinde doğumdan önce veya sonra çalıştırılmadıkları günler
  • İşçinin muvazzaf askerlik hizmeti dışında manevra veya herhangi bir kanundan dolayı ödevlendirilmesi sırasında işine gidemediği günler (Bu sürenin 90 günden fazlası sayılmaz.)
  • Çalışmakta olduğu iş yerinde zorlayıcı sebepler yüzünden işin aralıksız bir haftadan çok tatil edilmesi sonucu olarak işçinin çalışmadan geçirdiği zamanın on beş günü (işçinin yeniden işe başlaması şartıyla)
  • 66.maddede sözü geçen zamanlar (Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirtilecek süreler, işçilerin işveren tarafından iş yerlerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere yolda geçen süreler…)
  • Hafta tatili, ulusal bayram (29 Ekim), genel tatil günleri (1 Ocak, 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos, Ramazan Bayramı, Kurban Bayramı)
  • 3153 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan tüzüğe göre röntgen muayenehanelerinde çalışanlara pazardan başka verilmesi gereken yarım günlük izinler.
  • İşçilerin arabuluculuk toplantılarına katılmaları, hakem kurullarında bulunmaları, bu kurullarda işçi temsilciği görevlerini yapmaları, çalışma hayatı ile ilgili mevzuata göre kurulan meclis, kurul, komisyon ve toplantılara yahut işçilik konuları ile ilgili uluslar arası kuruluşların konferans, kongre veya kurullarına işçi veya sendika temsilcisi olarak katılması sebebiyle işlerine devam edemedikleri günler
  • İşçilerin evlenmelerinde üç güne kadar, ana veya babalarının, eşlerinin, kardeş veya çocuklarının ölümünde üç güne kadar verilecek izinler
  • İşveren tarafından verilen diğer izinler ile 65.maddedeki kısa çalışma süreleri
  • Bu Kanunun uygulanması sonucu olarak verilmiş bulunan yıllık ücretli izin süresi    
    Son olarak yukarıda sayılan bu haller dışında işçi işe gidemezse işe gidemediği günler yıllık çalışma süresine eklenerek yıllık izne çıkacağı tarih hesaplanır. Örneğin; Mart ayında işe giren işçinin 1 ay işe gelmediğini varsayalım. Normal şartlar altında işçinin en erken yıllık izne gelecek yılın Mart ayında çıkması beklenir. Ancak işçi 1 ay işe gelmediği için yıllık izne en erken Nisan ayında çıkacaktır.

    Gamze Yel